Zodra Melanie Leemput en Kim van Gool hun blikje met buitenlands geld op tafel zetten, staan de kinderen nieuwsgierig om hen heen. Inmiddels bewaren ze het blikje tot het einde van de gastles. Het enthousiasme is groot, maar achter de lessen zit een serieus doel. De twee medewerkers van Kredietbank Midden-Groningen willen kinderen al jong leren omgaan met geld. Samen met Eurowijs proberen ze steeds meer basisscholen in hun gemeente te bereiken.
Kim en Melanie houden zich bij de kredietbank, onderdeel van de gemeente Midden-Groningen, bezig met het voorkomen van geldproblemen. Melanie werkte eerder als budgetcoach en weet hoeveel stress en schaamte schulden kunnen veroorzaken. “Mensen schamen zich om de hulp te vragen die ze nodig hebben. We willen laten zien dat geldproblemen iedereen kunnen overkomen.”
Daarom vinden ze het belangrijk om kinderen al op jonge leeftijd financieel bewust te maken. Want wie leert omgaan met geld, staat later sterker.
De cirkel doorbreken
Basisscholen bereiken blijkt in de praktijk een flinke uitdaging. “We kregen vaak te horen: we moeten al zoveel”, vertelt Melanie. Financiële educatie moet concurreren met andere belangrijke onderwerpen. Ook leeft bij sommige leerkrachten het idee dat jonge kinderen thuis wel leren omgaan met geld.
Maar dat is lang niet vanzelfsprekend. “In onze gemeente is veel generatiearmoede”, vertelt Melanie. Kinderen groeien op in gezinnen waar geldzorgen soms al generaties lang een rol spelen. Ouders kunnen hun kinderen moeilijk iets meegeven wat ze zelf nooit hebben geleerd.
Juist op school ligt daarom een kans om die cirkel te doorbreken.
Samen meer scholen bereiken
De samenwerking met Eurowijs helpt Kim en Melanie om financiële educatie bij meer basisscholen onder de aandacht te brengen. Kim en Melanie verzorgden dit jaar op meer scholen gastlessen dan het jaar ervoor. Ook het aantal leerlingen in Midden-Groningen dat met Eurowijs-materiaal werkt, is flink gegroeid.
Het lesmateriaal vormt sinds dit jaar de basis voor hun gastlessen in het basisonderwijs. “Het is getoetst en je weet dat het aansluit bij de belevingswereld van kinderen”, vertelt Kim. Melanie is enthousiast over de vormgeving: “Het is heel compleet, duidelijk en visueel aantrekkelijk.”
Na afloop laten ze het materiaal voor alle leerjaren achter op school. Daarmee hopen ze dat leerkrachten zelf verdergaan met financiële educatie. “We hopen dat ze ambassadeurs worden en ook andere collega’s laten zien hoe mooi zo'n gastles kan zijn”, aldus Kim.
Dat lukt op sommige scholen al. Op één basisschool verzorgen ze inmiddels twee jaar achter elkaar tijdens de Week van het geld gastlessen voor de hele school. “De directeur maakt zich echt hard voor financiële educatie.”
‘Waar spaar jij voor?’
In de klas merken Kim en Melanie hoe graag kinderen over geld praten. Een eenvoudige vraag als ‘Waar spaar jij voor?’ levert de meest uiteenlopende antwoorden op. “Er komen zulke leuke dingen voorbij”, vertelt Melanie. Kim vult aan: “Kinderen zijn er heel open over. Er komt echt een gesprek op gang.”
De lessen bieden ook ruimte voor belangrijke inzichten. In de bovenbouw bespreken ze bijvoorbeeld dat je geld maar één keer kunt uitgeven en hoe je omgaat met verleidingen. Kim ziet daar steeds duidelijker verschillen tussen leerlingen. Sommige kinderen hebben thuis al veel geleerd over geld, terwijl de informatie voor anderen helemaal nieuw is.
Ook onderwerpen als veilig betalen en het herkennen van financiële risico's komen aan bod. Dat is hard nodig, merken ze wanneer ze gastlessen geven op middelbare scholen. Daar horen ze dat brugklassers al worden benaderd om als geldezel hun bankrekening beschikbaar te stellen voor criminelen.
De kracht van herhaling
Voor Kim en Melanie houdt financiële educatie daarom niet op na één gastles. Ze willen leerlingen gedurende hun schooltijd blijven bereiken. Eerst op de basisschool, later opnieuw in het voortgezet onderwijs.
“Hopelijk werkt de kracht van herhaling”, zegt Kim. “Als iemand ons meerdere keren heeft meegemaakt, is dat zaadje echt geplant.”
Andere gemeenten die met financiële educatie aan de slag willen, adviseren ze om vol te houden. “Je hebt een lange adem nodig”, zegt Melanie. “En een persoonlijke benadering werkt het beste. Zet je connecties in om binnen te komen op een school.”
Zelf merken ze hoeveel waarde een gesprek met een school kan hebben. Tijdens een bezoek ontdekten ze bijvoorbeeld dat een ouder die bij de Belastingdienst werkt daar jaarlijks al gastlessen verzorgt. “Dat hoor je niet als je niet op gesprek komt.”
Praten over geld moet normaal worden
Uiteindelijk hopen Kim en Melanie dat hun lessen bijdragen aan een generatie die makkelijker over geld praat. Want hoe eerder kinderen leren dat geldvragen en geldproblemen bespreekbaar zijn, hoe kleiner de drempel wordt om hulp te zoeken.
“Praten over geld is gewoon normaal”, zegt Melanie. “Dat moeten we op de basisschool al gaan normaliseren, zodat de schaamte en de drempel om hulp te vragen kleiner worden.”
Kim vult aan: “Hulp vragen is geen zwakte. Er zijn genoeg mensen die je willen helpen. De deur staat altijd open.”
En dat is misschien wel de belangrijkste les die ze kinderen willen meegeven.
Kredietbank Midden-Groningen: ‘Praten over geld moet heel normaal worden’
