Linda Humme werkt al ruim dertig jaar in het onderwijs. Op de Da Costaschool in Bodegraven geeft ze les aan groep 8 en is ze verantwoordelijk voor financiële educatie en ICT. Ze ontwikkelde leerlijnen voor computational thinking en AI, en bouwt nu aan een doorlopende leerlijn financiële educatie van groep 1 tot en met groep 8, “Ik maak me oprecht zorgen om hoe makkelijk kinderen met geld omgaan. Eurowijs biedt de tools om daar iets aan te doen.”
Vroeger kreeg je een tientje mee naar de kermis. Je ging in een paar attracties, kocht iets lekkers en het was op. Voor de kinderen van nu werkt dat anders. Ze houden een pinpas tegen de lezer, klikken op akkoord in een spelletje en hebben geen idee dat ze wat kopen met geld. Linda ervaart dit dagelijks in haar klas. Een leerling die trots vertelde dat hij al meer dan vijftig euro had uitgegeven in een online game om verder te komen. Een kind dat bij de voetbalkantine met de pinpas van papa had betaald, zonder te weten hoeveel er van de rekening afging. “Het fysieke geld verdwijnt langzaam en het besef van waarde verdwijnt mee.”
Het is precies daarom dat Linda zo'n voorstander is van initiatieven als Eurowijs. Met kant-en-klaar lesmateriaal dat leerkrachten direct kunnen inzetten, maakt Eurowijs financiële educatie toegankelijk voor elke school.
Financiële educatie van groep 1 tot en met 8
Toen de Da Costaschool subsidie kreeg voor financiële educatie, begon Linda bij de doelen. Ze bestudeerde de Nibud-leerdoelen en het SLO, koppelde ze aan groepen en legde zo de basis voor een doorlopende leerlijn van groep 1 tot en met 8, waarbij elk jaar voortbouwt op het vorige. “In groep 1 en 2 leer je wat een euro is. In groep 3 komt de vraag: hoe kom je eigenlijk aan geld? En hoe herken je of een biljet echt is? In groep 4 gaat het over de bank en pincodes. In groep 5 bouw je daarop verder. Dat herhalen en uitbreiden, daar zit de lijn in.”
Ze keek ook goed naar wat er al gebeurde. Wat de rekenmethode al afdekte, liet ze met rust. Voor de gaten die overbleven, greep ze onder andere naar het materiaal van Eurowijs. Ze nam alles door en selecteerde wat bij haar leerlingen paste. “Themalessen, filmpjes, werkbladen: ik heb alles bekeken en de dingen eruit gehaald die bij ons onderwijs aansluiten.”
Wat blijft hangen
Soms is één moment genoeg om iets te laten landen. Ze stelde aan haar klas de vraag: wat doe je liever, TikTok of YouTube? Bijna de hele klas koos voor TikTok. “Ik schrok van hoeveel kinderen daar al op zaten.” Ze legde uit hoe apps toestemming vragen om data te delen en wat dat betekent. De volgende dag kwam een meisje bij haar: ze had TikTok meteen van haar telefoon verwijderd. “Ik had niet verwacht dat mijn uitleg zo'n impact zou maken.” Het onderstreept waarom financiële educatie onmisbaar is op jonge leeftijd.
Voor groep 7 en 8 ziet ze geldcriminaliteit als een urgent thema. Kinderen die bijna naar het voortgezet onderwijs gaan, worden al geconfronteerd met phishing, misleidende aanbiedingen en mensen die hen proberen te ronselen. “Deze kinderen zijn nog puur en goedgelovig. Juist daarom moeten ze leren kritisch te kijken voordat ze ergens op klikken. Als kinderen straks naar het voortgezet onderwijs gaan, wil ik dat ze bewuste keuzes maken.”
Bij online games werkt dat niet anders. Achter elk nieuw wapen of item zit een algoritme dat precies weet welke knop het moet indrukken bij het kind. “Voor een paar euro kom je weer verder in het spel. Maar dat tikt aan. Kinderen hebben geen idee hoe snel het oploopt.”
Een aanpak op maat
Voor leerkrachten die financiële educatie een vaste plek willen geven, maar niet weten waar te beginnen geeft Linda het advies: begin bij de doelen en kijk wat je leerlingen nodig hebben. Kijk welke doelen je al raakt in je methodes en zoek dan pas naar wat ontbreekt. “Ga geen dubbele dingen doen. Wat hebben jouw leerlingen nodig? Dat bepaalt welke thema's je kiest en hoe ver je daarin gaat.”
Eurowijs geeft haar houvast. Er zit een eenvoudige handleiding bij en de lessen zijn overzichtelijk. De uitlegfilmpjes gebruikt ze het meest. “Die filmpjes zet ik veel in. Ze sluiten perfect aan op waar je het in de les over hebt.”
Linda gaat over een paar jaar met pensioen en denkt daar bewust over na. “Ik zou het zo zonde vinden als mijn kennis verdwijnt. Daarom maak ik me hard voor een doorlopende leerlijn.” Deze houding wil ze haar leerlingen ook meegeven: wat je weet, deel je. Zodat anderen niet het wiel opnieuw hoeven uit te vinden.